Köpek eğitimini profesyonelce yapanların yakın zamanlara kadar sertifikası, diploması ve akademik bir eğitimi yoktu. Yabancı ülkelere baktığımız zaman bu işi yapan insanların örgütlendiğini, ilgili kuruluşların ve hatta üniversitelerin köpek eğitimi ve psikolojisi konularında eğitimler verdiğini görmekteyiz.

Köpeklerin ve diğer hayvanların davranışları bilimsel olarak incelenmekte, insanlarla ve kendi aralarında olan iletişimleri araştırılmaktadır. Yapılan bu araştırmalardan sonuç olarak köpeklere gerektiği gibi davranılmadığı takdirde davranışlarında bozukluklar olabileceği, insanlarla olan iletişimlerinin bozulabileceği anlaşılmış ve bu hayvanlarla yaşamak, onları eğitmek, üretmek isteyen insanların da bu konuda eğitilmesi gereği ortaya çıkmıştır.

Hiçbir ülke de köpek eğitmenlerinin herhangi bi kurumdan eğitim alması için zorunluluk, kanuni bir yaptırım yoktur. Fakat köpek eğitmenleri için verilen eğitimlerin olduğu ülkelerde köpek sahipleri bilinçlenmekde ve bu tür eğitimler almış olan eğitmenlerden ve hayvan davranış uzmanlarından yardım almayı kendileri seçmektedirler.

Yabancı ülkelerde hayvan bilim dalı üzerinde eğitim veren üniversite ve kolejlerde havyan davranış bilimleri, köpek psikolojisi ve eğitimi üzerine verilen eğitimleri görmekteyiz. Konu üzerindeki bu akademik çalışma ve araştırmaların neticesinde bu gün köpek eğitiminde ve davranışlarında on yıl kadar öncesinde benimsenenlerin bazılarının artık bir geçerliliği olmadığı anlaşılmıştır. Bilimsel araştırmalar ve bu tür çalışmalar son bulmadıkça daha çok bilinmeyen ortaya çıkarılacak ve gelişmeler devam edecektir.

Köpeklerle ilgili profesyonel hizmet verenler kimdir?
Köpekler ile ilgili profesyonel hizmet verenler veteriner hekimler, köpek eğitimcileri, köpek bakıcıları (kuaför gibi), hayvan davranış bilimcileri, köpek üreticileri, evcil hayvan mağazaları, köpek pansiyonları işletenlerdir. Yurtdışında bu branşların hepsinde eğitim alacağınız bir eğitim kuruluşu bulmanız mümkündür ve eğitim sonucunda çeşitli seviyelerde sertifika ve diploma alabilirsiniz. Türkiye'de ise veteriner hekimlikten başka bir branşta eğitim alacağınız bir kuruluş yoktur. Örneğin kendinize hayvan davranış uzmanıyım diyebilir, bir köpeğin davranış bozukluğu ile ilgili sahibine gerekli bilgiyi ve önerileri verebilirsiniz. Halbuki bazı ülkelerde veteriner hekimler dahil olmak üzere bu konuda hayvan davranış bilimcileri dışında kimsenin sözüne itibar edilmez. Veteriner hekim, eğitimine ilave olarak hayvan davranış bilimi ile ilgili bir eğitim almışsa tabii ki konu ile ilgili olabilir, fakat ne yazık ki Türkiye'de veteriner fakültelerimizde henüz böyle bir eğitim verilmemektedir.

Köpek eğitimi konusunda her ülkede herkes istediği gibi çalışmaktadır. Bunun herhangi bir kanunla getirilmiş bir kısıtlaması yoktur. Fakat köpekciliğin gelişmiş olduğu ülkelerde kanunen herhangi bir yaptırım söz konusu değilken insanlar belli başlı kurumlardan sertifika almış eğitimcileri tercih etmekdedirler.


Profesyonel köpek eğitimi yapacaklar nerelerden eğitim alabilirler?
Profesyonel olarak köpek eğitimi yapacak olanların hiçbir ülkede herhangi bir eğitim alması gibi bir zorunluluk yoktur. Fakat bu konuda eğitim almak isteyenler için çeşitli yerler bulunmaktadır. Bunları üniversiteler, kolejler, özel kuruluşlar olarak sınıflayabiliriz. Ayrıca çok ciddi olarak eğitim veren gönüllü sivil toplum kurumları da vardır.

Üniversitelerde genellikle hayvan bilimleri (animal science) başlığı altında; hayvan davranış bilimleri veya köpek psikolojisi (canine psychology) olarak eğitim verilmektedir. Bu eğitimler iki ve dört senelik bir süreyi kapsamaktadır. Buradan eğitim alanlar genellikle hayvan davranış bilimcisi (animal behaviorist) olarak ünvan almaktadırlar. Bu eğitimler postgraduate eğitim olarak da bu üniversitelerde verilmektedir. Örneğin veteriner fakültesini bitiren bir veteriner hekim daha sonra bu eğitimine de devam edebilmektedir. Bu eğitimleri almış kişiler başarıyla köpek de eğitebilmektedirler.

Kolejlerde de yukarıda belirtilen eğitimlerin benzerleri verilmektedir. UK'de daha çok kolejlerde verilen bu eğitimler meslek edindirmeye yönelik eğitimlerdir. Ayrıca yetişkinlerin yeni bir kariyer edinmeleri için gene bu kolejlerde verilen eğitimlerin içinde bu tür eğitimler de vardır. Bu kolejlerdeki eğitime denk ve o ülkenin yetkili makamlarınca onaylı sertifika ve diploma veren özel kuruluşlarında bu tür eğitimleri vardır. Bu eğitim süreleri de bir yıldan az olmamak kaydıyla bir kaç yıl sürebilmektedir.

Köpek eğitmeni yetiştiren çok önemli diğer kuruluşlardan biri de körler için köpek yetiştiren gönüllü sivil toplum kuruluşlarıdır. Burada köpek eğitmeni olabilmek için üç sene süren çıraklık (apprenticeship) dönemini bitirmek gerekmektedir. Bu kuruluşlarda köpek eğitmenliği yapabilmek için 3 senelik eğitim süresi sonunda yazılı, sözlü ve uygulamalı imtihanlarda başarılı olma zorunluluğu vardır. Bu kuruluşlarda yukarıda bahsedilen eğitim kurumları tarafından desteklenirler. Genellikle gören göz köpekleri (seeing eyes dogs) ve rehber köpekler (guide dogs) olarak adlandırılan bu kuruluşlar ticari amaç gütmediklerinden çalışanlarına cüzi bir ücret ödemektedirler ve bağışlarla varlıklarını idame ettiriler.

KÖPEK VE HAYVAN DAVRANIŞLARI KONUSUNDA EĞİTİM ALMAK İSTEYECEKLERİN BAŞVURABİLECEĞİ BAZI YERLER

ÜNİVERSİTELER

De Monfort University / UK
http://www.dmu.ac.uk/

The Royal (Dick) School of Veterinary Studies / The University of Edinburgh / Scotland / UK
http://www.vet.ed.ac.uk/

University of Southampton / UK
http://www.newcollege.soton.ac.uk/

Harper Adams University College / UK
http://www.harper-adams.ac.uk/

The University of Plymouth / UK
http://www.plymouth.ac.uk/

University of North Texas / USA
http://www.unt.edu/

Indiana University / USA
http://www.indiana.edu/

KOLEJLER

Bishop Burton College / UK
http://www.bishopburton.ac.uk/sitefiles/thecollege.html

Myerscough College / UK
http://www.myerscough.ac.uk/

Grimsby College / UK
http://www.grimsby.ac.uk/

Animal Care Collage / UK
http://www.animalcarecollege.co.uk/

Cynology College school of canine behavioral sciences / USA
http://www.cynologycollege.com/

KÖPEK EĞİTİMCİLERİ VE DANRANIŞ DANIŞMANLARI İLE İLGİLİ DERNEKLER


The British Institute of Professional dog trainers UK
http://www.bipdt.net/

The National Association of Dog Obedience Instructors, Inc. USA
http://www.nadoi.org/

The association of pet behaviour councellors UK
http://www.apbc.org.uk/

The Association of Pet Dog Trainers UK
http://www.apdt.co.uk/

The Association of Pet Dog Trainers USA
http://www.apdt.com/

KÖPEK EĞİTEN VE EĞİTİMCİ YETİŞTİREN SİVİL TOPLUM KURUMLARI

International Federation of Guide Dog Schools for the Blind
http://www.ifgdsb.org.uk/

Guide Dog Foundation
http://www.guidedog.org

The Seeing Eye
http://www.seeingeye.org/aboutus.asp

Bu yazının hazırlanmasında örnek gösterilen ülkeler UK, USA ve Avustralya'dır.